Ikona jest misterium obecności Bożej, a zarazem tym rodzajem sztuki chrześcijańskiej, która łączy w sobie to co cielesne, z tym co duchowe. Ikona oddaje cześć Temu, Kogo przedstawia. Kult wizerunku skierowany jest bowiem do jego prawzoru, powiedział w 787 r. II Sobór w Nicei, zatwierdzając kult świętych obrazów. Ikona jest głęboko związana z Pismem Św., Liturgią i w nich się zakorzenia, stanowi też część wielkiego biegu Tradycji, to znaczy życia wewnętrznego Kościoła. W Starym Testamencie Bóg objawił się zasadniczo przez słowo, zaś w Nowym Testamencie, przez słowo i obraz. Od momentu Wcielenia niewidzialne staje się widzialne, to co nieprzedstawialne - staje się możliwe do przedstawienia. IKONĄ Boga Niewidzialnego jest Jezus Chrystus - Syn, który jest odblaskiem Jego chwały i odbiciem Jego istoty. ( Hbr 1, 3). Ochrzczeni identyfikując się z Chrystusem również stają się obrazem Boga i świątynią Ducha Świętego.

Święte wizerunki wywodzą się z bizantyjskiej tradycji wschodnio - chrześcijańskiej i są przeznaczone do kultu religijnego. Malarz, inspirowany światłem Ducha Świętego, w głębokiej kontemplacji wydobywa stopniowo z deski obraz według określonego kanonu ikonograficznego. Dlatego istnieje powiedzenie, że ikon się nie maluje, ale je pisze. Św. Jan Damasceński powie, że ikony tworzyli ludzie, którzy z własnego doświadczenia znali uświęcenie i dlatego wizerunki przez nich stworzone stanowią objawienie i ukazanie tego, co ukryte.

Aby wejść w misterium ikony, potrzebna jest także predyspozycja tego, kto przystępuje do jej kontemplacji. Każda ikona ma swoją symbolikę, którą można odkryć w procesie duchowego wstępowania " od obrazu do pierwowzoru". Tylko wtedy materialny znak, jakim jest malowidło na desce, napełnia się życiem i przestaje być jedynie wyobrażeniem.
"Ikona duchowości Zgromadzenia Sióstr Św. Józefa" jest skomponowana w formie prostokąta o proporcjach boków według kanonu pisania ikon. Zawarta jest ona na planie krzyża i koła. Dokładnie w jej środku, na przecięciu się przekątnych prostokąta, jest umieszczona Księga Słowa Bożego, którą trzyma Jezus Chrystus - Słowo Wcielone. Jezus Chrystus jest w centrum duchowości Zgromadzenia Sióstr Św. Józefa.

Na ikonie wyraźnie widać dwa kierunki: wertykalny i horyzontalny. Kierunek wertykalny stanowi trzon duchowości tej Rodziny Zakonnej - jest nim dynamika Trójcy Świętej i pośrednictwo łask przez Maryję Niepokalaną, która w Duchu Świętym przyjęła Słowo Wcielone i oręduje za nami u Boga. Na linii horyzontalnej umieszczeni są Patronowie Zgromadzenia: na pierwszym planie widnieje św. Józef, główny Patron i Ojciec Zgromadzenia oraz św. Franciszek z Asyżu – Zakonodawca. Obok św. Józefa przedstawiony jest Ojciec Założyciel Zgromadzenia błogosławiony ks. Zygmunt Gorazdowski, który w zleconej siostrom przez Boga misji: miłości i miłosierdzia świadczonej najbardziej potrzebującym jest dla nich pierwszym wzorem. Na tej samej linii znajduje się też św. Elżbieta Węgierska - tercjarka III Zakonu św. Franciszka z Asyżu.

W górnej części krzyża widać dwie niewielkie postacie: po prawej stronie Serafin, który w mistycznym doświadczeniu naznaczył św. Franciszka stygmatami Ran Jezusa Chrystusa. Po lewej stronie natomiast umieszczony jest Anioł w bieli, który przekazuje dar Nieba - Eucharystię, zajmującą znaczące miejsce w duchowości Zgromadzenia.
Wszystkie twarze świętych zwrócone są w kierunku Jezusa Chrystusa, ponieważ tylko On jest sprawcą ich świętości ( por. Rz 8, 14 - 17 ).

Tylko twarze Jezusa i Maryi są en face - zwrócone w kierunku osoby kontemplującej ikonę. Jezus przedstawiony jako 12 - letni chłopiec, równocześnie emanuje dojrzałością i pewnością, że jest " Tym Który Jest" ( por. Wj 3, 14 ). W lewej ręce tuli do serca Księgę Słowa Bożego, a prawą błogosławi, równocześnie wskazując na prawdziwego Ojca w niebie, na Matkę swoją i na te wielkie misteria, które się dokonały i dokonują.

Maryja Niepokalana najbardziej ze wszystkich świętych odbija blask Jezusa. Ona jest prześwietlona Jego światłem, co da się zauważyć w twarzy i w pozłoconych szatach. W Jej obliczu widać rozmodlenie, adorację, głębokie skupienie na Bogu. Otwarte oczy przyjmują do serca tych wszystkich, którzy zechcą przyjść. Ręce Niepokalanej ułożone są w geście uwielbienia, modlitwy, przebłagania, wstawiennictwa.

Maryja wstawia się za nami u Boga Ojca, którego symbolizuje ręka wychodząca z kolistej (doskonałej) niebieskiej przestrzeni. Ta ręka jest ułożona w geście posyłania. To z woli Ojca Jezus przyszedł na ziemię dla zbawienia upadłej ludzkości. Tajemnica Słowa, które "stało się Ciałem i zamieszkało wśród nas" ( J 1, 14) dokonała się w Duchu Świętym przez Niepokalaną. Na ikonie w sposób symboliczny ukazana jest lewa ręka Boga Ojca, aby wyrazić prawdę, że Bóg posyłając człowieka z misją, równocześnie podtrzymuje go swoją prawicą. (por. Ps 139, 1 - 10).
Św. Józef, o mocnej budowie ciała, pewnie i z miłością trzyma i otacza opieką Jezusa, czego symbolem jest jego wierzchnia szata okrywająca częściowo Jezusa. On zna prawdę o sobie i oddaje się całkowicie w czystości (wymowa białej lilii), na służbę Tajemnicy Wcielenia. Jest szczególnym powiernikiem tajemnicy "od wieków ukrytej w Bogu" (por. Ef 3, 9). Lilia, którą Józef podpiera się, jest symbolem laski pasterskiej, święty jest bowiem Patriarchą, Patronem Kościoła Powszechnego oraz głównym Patronem i Ojcem Zgromadzenia noszącego jego imię.

Ubogaceniem duchowości Zgromadzenia jest św. Franciszek z Asyżu, ze względu na przyjętą przez Zgromadzenie jego III Regułę zakonną. On to, jak nikt inny, przyjął słowo Boże i pozwolił się nim przemienić tak, iż stał się prawdziwie drugim Chrystusem. Jego duchowe podobieństwo do Chrystusa symbolizują stygmaty, które otrzymał w darze od Boga przez pośrednictwo Serafina i aureola stykająca się z aureolą Jezusa. Obie ręce Franciszka obejmują Księgę Słowa Bożego, gdyż podstawową regułą jego życia było żyć według Ewangelii Świętej. Z tego ukierunkowania wywodzi się jego wielka aktywność duchowa i oryginalny styl życia. Można by też zinterpretować, że księga, którą trzyma św. Franciszek jest jego Regułą dla III Zakonu Regularnego.
Dopełnieniem duchowości franciszkańskiej jest św. Elżbieta Węgierska - księżna Turyngii, którą miłość do Chrystusa Ukrzyżowanego inspirowała do ofiarnej i czynnej miłości względem najbardziej potrzebujących ludzi, w których widziała samego Jezusa. Za stopami św. Elżbiety umieszczona jest korona - znak władzy królewskiej. Sposób położenia korony symbolizuje uniżenie się św. Elżbiety na wzór uniżenia Jezusowego ( por. Flp 2, 6 - 8 ). Natomiast przed świętą widnieje budynek - symbol jej dzieł miłosierdzia oraz dzieł Ojca Założyciela i jednocześnie symbol wszystkich dzieł prowadzonych przez Zgromadzenie Sióstr św. Józefa.

Wielką miłość do Boga i bliźnich, a szczególnie do biednych reprezentuje Ojciec Założyciel Zgromadzenia - błogosławiony ks. Zygmunt Gorazdowski, prawdziwa perła lwowskiego duchowieństwa, który w heroiczny sposób starał się zaradzić potrzebom nieszczęśliwych ludzi. Tutaj jest przedstawiony w geście podawania bochna chleba ubogiemu Chrystusowemu dla miłości Bożej, ponieważ chleb jest symbolem tego, co człowiekowi najbardziej potrzebne, a tym właśnie potrzebom w sposób wyjątkowy potrafił zaradzić. Cierpiący i żebrzący człowiek trzyma w ręku kij podróżny, którego kierunek wskazuje na Jezusa Chrystusa utożsamiającego się z ubogimi: " Bo byłem głodny, a daliście Mi jeść ..." (Mt 25, 31 - 46 ).
Stopy Józefa i Franciszka są bose - to symbol dobrowolnego ubóstwa ze względu na Chrystusa, który " stał się ubogim, aby nas ubóstwem Swoim ubogacić" (2 Kor 8, 9). Wyrażają też one gotowość do podjęcia każdej woli Bożej, choć realizacja Bożych zamierzeń często rani ogołocone stopy. Bose stopy ma również biedak, lecz jego ubóstwo ma inne źródła: z własnej winy, albo społeczeństwo go takim uczyniło ( por. J 9, 1 - 3 ), albo " stało się tak, aby się na nim objawiły sprawy Boże" ( J 9, 3 b ). Stopy Ojca Założyciela i św. Elżbiety są białe - to symbol ich jasnych i przejrzystych czynów miłości miłosiernej.
Przy św. Józefie jest umieszczona piła - symbol pracy, a przy św. Franciszku kwiat, jako znak pochwały wszystkich stworzeń i przeżywania z nimi powszechnego braterstwa.

Św. Józef i św. Franciszek stoją na wspólnej ziemi, na znak wspólnych im cech duchowości, natomiast bł. Zygmunt Gorazdowski stoi na ziemi, która się nie kończy, gdyż dołączają do niego świątobliwe siostry, które przyjęły charyzmat Ojca Założyciela i rozwinęły go, ubogacając swoim duchowym życiem duchowość Zgromadzenia. Siostry przedstawione są w kolejno zmieniających się strojach zakonnych. Pierwsza z nich gestem dłoni wskazuje na misteria wertykalne, druga - z palmą w ręce - reprezentuje męczenniczki drugiej wojny światowej, ostatnia dłonią wzniesioną pokazuje, od kogo przyjęła charyzmat, a siostra misjonarka gestem palców obejmuje krzyż Chrystusa, który jest jej szczególnym udziałem. Na tej linii umieszczeni są także ubodzy Chrystusowi, dzięki którym siostry mogą realizować charyzmat oraz przedstawicielka modlitewnych grup św. Józefa i osoba reprezentująca wszystkich, z którymi siostry mają styczność.
Na ikonie widnieje również symbol Eucharystii i Krzyża, który jest darem Ojca i Syna w Duchu Świętym, a wyraża to sposób umieszczenia Świętych Postaci - dokładnie na przecięciu się linii od Boga Ojca i od Jezusa.
Wczytując się w kolory dostrzegamy, że Jezus Chrystus jest ubrany w złotą szatę, która podkreśla Jego bóstwo i nadprzyrodzone pochodzenie. Najwięcej Bożego światła odbija Jego Matka, Bogurodzica, Przeczysta Dziewica. Symbolem Jej wieczystej czystości (przed, w czasie oraz po poczęciu) są trzy gwiazdki umieszczone na maforionie (płaszczu). Światłość Chrystusa prześwietla także świętych, co sugerują złote nimby ( aureole). Jezus ma tunikę białą - to również wymowa boskości i niewinności. Suknię o takim samym kolorze ma Maryja i Anioł, który adoruje i przekazuje Eucharystię, gdyż biel jest równocześnie kolorem tych, którzy są w boskiej światłości.

Maryja jest odziana w maforion koloru ciemnoniebieskiego, który może oznaczać życie mistyczne. Takim samym kolorem jest namalowane koło wieczności, z którego wychodzi ręka Bożej Opatrzności. Płaszcz Maryi od spodu jest koloru purpury, co oznacza godność królewską. Św. Józef przedstawiony jest w kolorach natury - zielonych, jako ziemski ojciec Jezusa. Św. Franciszek natomiast w brązowym habicie, co oznacza ubóstwo, prostotę i pokutny styl życia. Św. Elżbieta ukazana jest w brązowo - szarej tercjarskiej tunice (znak ubóstwa) i w purpurowym płaszczu (symbol książęcy). Ks. Zygmunt Gorazdowski ma szarą, wypłowiałą sutannę, jako wyraz ubóstwa i wyrzeczenia się wszystkiego, co mogłoby pomniejszać lub zagrażać duchowości komunii. Serafin przedstawiony jest w pomarańczowo - czerwonej szacie, która symbolizuje ogień, żarliwość miłości i duchowe oczyszczenie, natomiast anioł w bieli przepasany jest czerwonym pasem - to kolor krwi, który sugeruje życie, siły witalne i piękno. Biedny żebrak jest w szarych szatach, ale przewiązany czerwonym płótnem - znak, że mamy widzieć w takich ludziach ubogiego Chrystusa. Kolor ziemi jest niebiesko - zielony, co symbolizuje przebóstwienie tego, co było ziemskie.
Poprzez kontemplację "Ikony duchowości Zgromadzenia Sióstr św. Józefa", siostry wpatrzone w światło Trójcy Świętej, Patronów oraz Ojca Założyciela, mogą przyjmować i pogłębiać swoje uczestnictwo w duchowym dziedzictwie tej Rodziny Zakonnej, a tym samym pozostać wierne właściwej sobie duchowości i w nowych formach ją wyrażać.